Thánh Phaxicô Xaviê HÀ TRỌNG MẬU

Sinh: 1790

Quê quán: Tại làng Kẻ Riền, tỉnh Thái Bình.

Chức vị: Thầy giảng dòng ba Ðaminh

Tử đạo: 19-12-1839 Xử giảo tại Cổ Mễ đời Minh Mạng

Ngày phong Chân phước: 27-05-1900 đời ÐGH Lêô XIII

Ngày phong Hiển thánh: 19-06-1988 đời ÐGH Gioan Phaolô II

Thầy giảng Phanxicô Hà Trọng Mậu

Năm Canh Tuất (1790) sinh cậu Thái Bình

Thuộc lầu giáo lý, Thánh Kinh

Ðức Cha địa phận thuận tình giảng rao

Thầy Trọng Mậu tiến vào Kẻ Mốt

Người hiền lành rất tốt mẫu gương

Giáo dân quý mến thân thương

Chu toàn mọi việc đảm đương hằng ngày

Tin Thầy Tự chẳng may bị bắt

Thầy lẩn vào dẫn dắt giáo dân

Quan tra hỏi những thành phần

Thầy giảng giúp việc xa gần trốn đâu

Trong hoàn cảnh bắt đầu căng thẳng

Có bà Tuân lo lắng giúp Thầy

Quan sai quân lính bao vây

Các Thầy bị bắt việc này tính sao

Bà đề nghị trốn vào nhà ngoại

Vì tin rằng quan lại chẳng qua

Thầy Mậu ưng thuận nghe bà

Bà Tuân đem gởi Thầy đà nơi đây

Ai biết trước vũng lầy tiền thưởng

Chủ tham tiền, tìm hướng báo quan

Lính vây bắt đánh dã man

Phiên tòa quan hỏi: mày làm việc chi?

Vậy có phải mày đi theo Tự

Nhưng Thầy Mậu lại cự nói ngay

Tôi là Thầy giảng nơi này

Quan đưa Thập giá bắt Thầy bước qua

Tôi Thầy giảng sao mà dám đạp

Lên ảnh Người phúc đáp lại quan

Chúa Trời cao cả Thiên đàng

Muôn loài kính sợ thế gian tôn thờ

Quan dẫn giải bất ngờ Cha Tự

Ðể hai người xử sự ra sao

Nhưng Cha đã quay mặt vào

Thầy Mậu chạy lại kính chào nhận Cha

Tại nhà tù quả là đau khổ

Nhưng Thầy Mậu vẫn cố gắng khuyên

Tân tòng giáo lý dạy liền

Số người bốn bốn trong miền tuyên xưng

Người thông thái đã từng học đạo

Khi quan truyền loan báo xử ông

Xin gặp Thầy Mậu thông công

Lãnh xin rửa tội cho ông thọ hình

Thầy còn trẻ thông minh mạnh mẽ

Quan dụ ngay ra vẻ thử xem

Tâu vua chức tước ban khen

Cần mày phải nhận điều kèm sau đây

Bước qua Thập Giá này lập tức

Nhưng Thầy Mậu nhất mực nói ngay

Làm vua cai trị nước này

Ta đây chẳng bỏ chức Thầy làm quan

Tôi không thể bỏ đàng của Chúa

Kính tôn vinh đoan hứa kiên trung

Một lòng vì Chúa tới cùng

Quan liền nổi giận, nổi khùng tống giam

Ðọc chiếu chỉ vua ban xử giảo

Song hôm nay tao bảo chúng bay

Bước qua Thập giá tha ngay

Pháp trường xử trảm tụi mày đầu rơi

Thầy Mậu nói quan thời cứ xử

Thật uổng công dọa thử chúng tôi

Ngày xử đã sắp kề rồi

Nếu không, xử giảo kéo lôi dây thừng

Các Thầy nghe, vui mừng hớn hở

Sắp về trời lên ở Nước Cha

Hân hoan tạm biệt gần xa

Linh hồn lìa xác Thiên Tòa Chúa ban

Xác Thầy Mậu dân mang Ðồng Tiến

Ðã kiên trung dâng hiến đời mình

Khắp nơi giáo hữu tôn vinh

Nêu cao gương mẫu Thiên đình chứa chan

Phúc tử đạo Chúa ban Kỷ Hợi (1839)

Ðiều chiên lành mong đợi bấy nay

Canh Tý (1900) Toà Thánh phong ngay

Lên hàng Á thánh ngày nay tôn thờ

Lời bất hủ: Khi bị tra hỏi , không một chút lưỡng lự, thầy trả lời vị Tổng đốc: "Tôi không ham quyền, tôi chỉ muốn chết vì đạo". Có mặt cha Tự, quan hỏi thầy Mậu đó là ai?. Thầy đáp: "Thưa quan tôi là môn đệ thân tín của cha đây". Rồi thầy nói nhỏ với cha Tự: "Xin cha thương nhận con làm môn sinh, để con cũng được tử đạo với cha". Thầy Mậu vẫn dạy giáo lý trong tù cho tù nhân, và đã Rửa tội cho 44 người. Trong đó có một tử tù tên là Hưng, đến ngày xử tư, anh xin hoãn một ít giờ để chịu phép Rửa tội, sau đó vui vẻ tiến ra pháp trường. Thầy nghe bản án xong thầy nói: "Thưa quan, chúng tôi mong ước về với Chúa, như nai mong tìm thấy suối vậy, Xin quan thi hành án lệnh của Ðức vua".